مطالعات, و ,برنامه فیزیکی, خانه کودک, یا,مهد کودک

مقدمه :

لحظات دوران کودکی از شیرین ترین و زیباترین خاطرات زندگی هر فرد به شمار می رود . به طوری که هر فرد بزرگسال در آرزوی تجربه مجدد آن می باشد . هر کودکی، بر روی کره زمین، زمانی آرزوی دنیایی پاک تر را در دل پرورانده است. دنیایی مبرا از این هزاران آزار های زندگی، و در عوض مزین به باغ جادویی پر از عجایب، مخفیانه – امن – مکانی برای تفرج و تماشای بی پایان انسانها و محیط پیرامون شان در تاثیر پذیری متقابلند.

کودکان حساس ترین و تاثیر پذیرترین گروه سنی جامعه را تشکیل می دهند و در حساس ترین و مهمترین سال های زندگی شان یعنی زمانی که پایه های رشد شخصیتی- ذهنی- جسمی و اجتماعی آنها شکل می گیرد تا زمانی که وارد شهر می شوند نیازمند این هستند تا زندگی اجتماعی را در مقیاس خود تجربه کنند و این امر مستلزم فراهم بودن فضایی کودکانه و صمیمانه است. فضایی به دور از هیاهوی دنیای بزرگترها، دنیای پر از شادی با رنگ های زیبا که در آن کودک فرصت بیان افکار تازه و پرورش و رشد استعداد هایش را داشته باشد. این تحقیق نیز کوشی است در جهت طراحی کالبدی نوین برای فرآیند آموزش و پرورش ، با نزدیک کردن کودکان به طبیعت و ایجاد محیط جذاب و دلخواه آنان

که به کودک احساس امنیت و آرامش بدهد ،

کودک را به رویا ببرد ،

تخیل او را بر انگیزد ،

زمینه ای مناسب برای خلاقیت کودک فراهم آورد.

به اندازه کافی شاد ومهیج باشد ،

ذائقه های هنری کودک را تحریک کند ،

خاطره انگیز باشد ،

قابلیت تغییروتنوع راداشته باشد ،

در تخلیه انرژی به کودک کمک کند و

به وی ، امکان تفکر بدهد .

عنوان صفحه
چکیده............................................................................................................................................................................................................. 1
فصل اول : مقدمه...........................................................................................................................................................................................2
1-1 مقدمه..........................................................................................................................................................................................................2
1-2 موضوع و طرح مساله..............................................................................................................................................................................................3
1-3 ضرورت اهمیت مساله ...........................................................................................................................................................................................3
1-4 اهداف تحقیق ........................................................................................................................................................................................................4
فصل دوم : کودک ..................................................................................................................................................................................................5
بخش اول: روانشناسی کودک .......................................................................................................................................................................................5
2-1-1- روانشناسی رشد................................................................................................................................................................................................5
2-1-2- مفاهیم بنیادی در روانشناسی رشد ....................................................................................................................................................................6
2-1-3- تعریف رشد.....................................................................................................................................................................................................6
2-1-4- مفهوم پختگی (رسیدگی..................................................................................................................................................................................6
2-1-5 مفهوم رشد و پرورش........................................................................................................................................................................................ 6
2-1-6 ماهیت و ویژگیهای رشد در انسان.....................................................................................................................................................................6
2-1-7 مبانی زیستی و محیطی رشد............................................................................................................................................................................... 7
2-1-8 وراثت..............................................................................................................................................................................................................8
2-1-9 محیط...............................................................................................................................................................................................................8
2-1-10 نظریه ها..........................................................................................................................................................................................................8
بخش دوم : تقسیم بندی دوران کودکی ........................................................................................................................................................................9
-2-1 ویژگیهای دوره اول کودکی (از تولد تا 3 سالگی) ...........................................................................................................................................10
رشد جسمانی................................................................................................................................................................................................................10
2-2-2 ویژگیهای دوره دوم کودکی (از 3 تا 7 سالگی): ............................................................................................................................................12
2-2-3 تأثیر کودکستان در رفتار اجتماعی کودک....................................................................................................................................................... 17
2-2-4 تأثیر کودکستان بر سازگاری اطفال: ................................................................................................................................................................ 18
2-2-5 سازمان اجتماعی گروههای کودکستانی............................................................................................................................................................ 19
2-3-1 تاریخچه آموزش پیش از دبستان در ایران......................................................................................................................................................... 19
2-3-2 نقد و بررسی نظامهای آموزشی....................................................................................................................................................................... 20
2-3-3 سیستم آموزش سنتی (معلم محور) ................................................................................................................................................................ 20
2-3-4 سیستم آموزش رایج (موضوع محور) ............................................................................................................................................................. 21
2-3-5 آموزش مدرن (دانشآموز محور) .................................................................................................................................................................. 21
2-3-6 نگاهی به آموزش و پرورش پیش از دبستان در جهان امروز: ............................................................................................................................ 23
2-3-7 اهداف آموزش و پرورش در کودکستانها و مراکز پیش دبستانی..................................................................................................................... 26
فصل سوم : ابزارهای کمک آموزشی.................................................................................................................................................................28
3-1-1 تعریف بازی از بعد جسمانی و فعالیت بدنی...................................................................................................................................................... 28
3-1-2 تعریف بازی از بعد روانشناسی و تربیتی............................................................................................................................................................ 28
3-1-3 تعریف بازی در ارتباط با زندگی اجتماعی........................................................................................................................................................29
3-1-4 نتیجه...............................................................................................................................................................................................................30
3-1-5 اهمیت و هدف بازی........................................................................................................................................................................................30
3-1-6 انواع بازی از جهت محتوا و کاربرد..................................................................................................................................................................35
بخش دوم: اسباب بازیهای مناسب برای کودکان پیش دبستانی...................................................................................................................................40
3-2-1 اهداف اسباب بازی های آموزشی....................................................................................................................................................................40
3-2-1 هدف از اسباب بازی های آموزشی...................................................................................................................................................................41
3-2-3 پازل ها و بازی های حل مسئله..........................................................................................................................................................................41
3-2-4 لگو.................................................................................................................................................................................................................41
3-2-5 تخته سیاه یا وایت برد......................................................................................................................................................................................42
3-2-6 ابزار و آلات موسیقی.......................................................................................................................................................................................42
3-2-7 دوچرخه..........................................................................................................................................................................................................42
3-3-1 تعریف نقاشی کودک......................................................................................................................................................................................42
3-3-2 مراحل نقاشی کودکان ....................................................................................................................................................................................43
3-3-3 چرا کودکان نقاشی میکشند؟..........................................................................................................................................................................45
3-3-4 توجه به نقاشی به صورت گروهی.....................................................................................................................................................................45
3-3-5 کودکان و رنگ ها...........................................................................................................................................................................................46
3-3-6 دریافترنگها.................................................................................................................................................................................................47
3-3-7 نتیجه................................................................................................................................................................................................................47
3-3-8 قصه و قصه گویی............................................................................................................................................................................................49
3-3-9 نتیجه گیری.......................................................................................................................................................................................................49
بخش چهارم: رسانههای آموزشی..................................................................................................................................................................................50
3-4-1 ویژگی های یک رسانه آموزشی مناسب............................................................................................................................................................50
3-4-2 طبقه بندی قراردادی رسانه های آموزشی...........................................................................................................................................................50
3-4-3 نتیجه.................................................................................................................................................................................................................54
فصل چهارم :فضا.......................................................................................................................................................................................................55
بخش اول: مبانی ادراک فضا..........................................................................................................................................................................................55
4-1-1 ظرفیت ادراک.................................................................................................................................................................................................55
4-1-2 دریافتحسیکودکاز فضا .............................................................................................................................................................................56
بخش دوم: آسایش محیطی............................................................................................................................................................................................57
4-2-1 نور..................................................................................................................................................................................................................58
4-2-2 صوت..............................................................................................................................................................................................................59
4-2-3 آب و هوا........................................................................................................................................................................................................60
فصل پنجم : ویژگیهای ساختمانهای آموزشی...............................................................................................................................................62
بخش اول: ویژگیهای اقلیمی در مورد ساختمانهای آموزشی........................................................................................................................................62
بخش دوم: ایمنی...........................................................................................................................................................................................................63
5-2-1 ایمنی در محوطه..............................................................................................................................................................................................63
5-2-2 نردههای ایمن..................................................................................................................................................................................................63
5-2-4 ایمنی در مسیرهای حرکت...............................................................................................................................................................................64
5-2-5 ایمنی در راهروها.............................................................................................................................................................................................64
5-2-5 ایمنی در مسیر پلهها...........................................................................................................................................................................................64
5-2-6 شرایط ایمنی پوشش کف................................................................................................................................................................................66
5-2-8 شرایط ایمنی درها............................................................................................................................................................................................66
5-2-8 شرایط ایمنی پنجره ها......................................................................................................................................................................................66
5-2-9 شرایط ایمنی در فضاهای بهداشتی....................................................................................................................................................................66
5-2-10 شرایط ایمنی تجهیزات...................................................................................................................................................................................66
فصل ششم :مطالعات تطبیقی....................................................................................................................................................................................68
بخش اول: تناسبات انسانی و نقش آنها در طراحی فضاهای آموزشی ..............................................................................................................................68
6-1-1 اندازه های بدن کودکان (پیش دبستانی) ..........................................................................................................................................................68
6-1-2 ضریب اندازه های تجهیزات نسبت به قد ایستاده کودک (در حالت سکون) .....................................................................................................69
6-1-3 ضریب اندازه های تجهیزات نسبت به قد ایستاده کودک....................................................................................................................................71
6-1-4 طراحی زمین بازی.........................................................................................................................................................................................71
6-1-5 وسایل بازی....................................................................................................................................................................................................72
6-1-6 گیاهان مناسب برای کودکستان.......................................................................................................................................................................73
بخش دوم: معرفی فضاها در مراکز آموزشی ...............................................................................................................................................................74
6-2-1 فضاهای مورد نیاز مراکز پیش دبستانی ............................................................................................................................................................74
6-2-2 ورودی...........................................................................................................................................................................................................74
6-2-3 محیط داخلی کودکستان.................................................................................................................................................................................74
6-2-4 کنج کتابهای مصور کودکان...........................................................................................................................................................................75
6-2-5 تورفتگی، گوشهها و کنج ها............................................................................................................................................................................75
6-2-6 خصوصیات کالبدی فضای بازی کودکان .......................................................................................................................................................76
6-2-7 فضای خواب...................................................................................................................................................................................................77
6-2-8 سالن چند منظوره............................................................................................................................................................................................77
6-2-9 غذا خوری و آشپزخانه....................................................................................................................................................................................77
6-2-10 سرویس های بهداشتی...................................................................................................................................................................................78
6-2-11 بخش اداری..................................................................................................................................................................................................78
6-2-12 فضای انتظار..................................................................................................................................................................................................79
6-2-13 فضای پذیرش...............................................................................................................................................................................................79
6-2-14 فضاهای ارتباطی............................................................................................................................................................................................79
6-2-15 فضاهای خدماتی و تأسیساتی.........................................................................................................................................................................80
6-2-16 فضای بیرونی بازی .......................................................................................................................................................................................81
بخش سوم: بررسی نمونههای داخلی و خارجی............................................................................................................................................................81
6-3-1 مهدکودک فرانکفورت نیدرراد......................................................................................................................................................................81
6-3-2 معرفی مهد کودک برلین رودوف...................................................................................................................................................................82
6-3-3 نمونه یک مهد کودک در آلمان – فضاهای داخلی........................................................................................................................................83
6-3-4 معرفی مهدکودک شهر Gipuzkoa اسپانیا..................................................................................................................................................85
6-3-5 نگاهی به وضعیت مهد کودک ها در ایران......................................................................................................................................................88
فصل هفتم : اصول طراحی.................................................................................................................................................................................90
بخش اول: اصول طراحی...........................................................................................................................................................................................90
7-1-2 ایجاد تنوع در فضاهای آموزشی....................................................................................................................................................................91
7-1-1 ایجاد قابلیت انعطاف پذیری در فضاهای آموزشی .........................................................................................................................................91
7-1-2 ایجاد تنوع در فضاهای آموزشی....................................................................................................................................................................92
7-1-3 ایجاد قابلیت توسعه پذیری در ساختمان ........................................................................................................................................................93
7-1-4 تشخیص و بازشناسی فضاهای مختلف و تعیین محدوده استفاده از آنها (خوانایی فضا) ....................................................................................93
7-1-5 رعایت سلسله مراتب فضایی در طراحی فضاهای کودکان..............................................................................................................................93
7-1-6 اختصاص دادن قلمروها و حریم های فضایی به کودکان ...............................................................................................................................94
7-1-7 به دست آوردن «اندازه مناسب» فضای آموزشی ............................................................................................................................................94
7-1-8 گروه بندی فضاهای مدرسه ..........................................................................................................................................................................95
7-1-9 ایجاد فضای باز و متنوع ................................................................................................................................................................................95
7-1-10 استفاده از طبیعت و تجربه های طبیعی در محیط آموزشی.............................................................................................................................96
7-1-11 حداکثر استفاده از فضای نیمه باز و باز در طبقات مختلف ساختمان...............................................................................................................96
7-1-12 اختصاص فضایی ثابت و متفاوت با دیگر فضاها به کودکان در هر مقطع.......................................................................................................97
7-1-13 ایجاد محصوریت مناسب در حیاط و فضای باز............................................................................................................................................97
7-1-14 استفاده از وسایل و مبلمان آموزشی ............................................................................................................................................................98
7-1-15 تکمیل نمودن معماری ساختمان با استفاده از تزیینات و تأکید روی جزئیات.................................................................................................98
7-1-16 استفاده از نور طبیعی همراه با منظر و دید به فضای باز در فضاهای آموزشی.....................................................................................................99
7-1-17 استفاده از تهویه مناسب درفضای آموزشی.....................................................................................................................................................99
7-1-18 کنترل صدا در فضاهای آموزشی.................................................................................................................................................................100
7-1-19 استفاده از رنگ در جهت بهره وری بهینه از فضا...........................................................................................................................................100
7-1-20 مطابقت فرم با شخصیت فضا........................................................................................................................................................................101
7-1-21استفاده از بافت مناسب .................................................................................................................................................................................102
7-1-22 طراحی ورودی.................................................................................................................................................................................102
7-1-23 استفاده چندگانه از فضای ارتباطی ...............................................................................................................................................................103
7-1-24 ایجاد فضاهای اداری با محیطی بزرگسالان..................................................................................................................................................103
7-1-25 ایجاد کتابخانه به صورت فضایی دلپذیر و دعوت کننده کودکان به مطالعه....................................................................................................104
7-1-26 طراحی ساختمان به صورت نمایی با هویت و همچنین دارای شخصیت برای کودکان....................................................................................104
7-1-27 ایجاد هال عمومی (حیاط زمستانی) به صورت فضاهای بسته و نیمه بسته در ساختمان....................................................................................105
7-1-28 رعایت اصول ایمنی در فضای آموزشی.......................................................................................................................................................106
فصل هشتم : طراحی.............................................................................................................................................................................................107
مراجع........................................................................................................................................................................................................................
پیوست ها(طراحی )....................................................................................................................................................................................................